List pasterski Metropolity Lubelskiego na Adwent 2025 roku
W SZKOLE CHRYSTUSA Z MISJĄ DO ŚWIATA
Umiłowani w Chrystusie Panu Siostry i Bracia!
Dzisiejsza niedziela wprowadza nas w Adwent – czas czuwania, oczekiwania i duchowego przebudzenia. Słowa Świętego Pawła z Listu do Rzymian wybrzmiewają dziś z niezwykłą mocą: „Rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu” (13,11). Jest to wezwanie, aby zatrzymać się w codziennym biegu i rozpoznać, że Bóg już działa wśród nas, a Jego zbawienie jest bliżej niż kiedykolwiek. Apostoł przypomina, że ciemność nocy ustępuje przed blaskiem dnia, czas zniechęcenia i obojętności przemija, nadchodzi światło, które przynosi Chrystus.
Dlatego wejdźmy w adwentowe oczekiwanie z pragnieniem odnowy serca. Odrzućmy wszystko, co zaciemnia nasze myśli i odbiera nam pokój. Odważnie przyobleczmy się w „zbroję światła” – w wiarę, nadzieję i miłość. Adwent uczy nas czujności, ale także radosnej gotowości na spotkanie z Chrystusem, który przychodzi, aby nas umacniać, uzdrawiać i prowadzić.
Owoce wspólnej drogi
Dwudziestego trzeciego września tego roku w sposób uroczysty zakończyliśmy III Synod Archidiecezji Lubelskiej. Podczas Eucharystii, której przewodniczył Nuncjusz Apostolski w Polsce Antonio Guido Filipazzi, podpisałem dokumenty synodalne, które stały się prawem naszej archidiecezji. Właśnie w dniu dzisiejszym, w pierwszą niedzielę Adwentu, rozpoczynającą nowy rok liturgiczny i duszpasterski, przepisy te wchodzą w życie. Będą odtąd obowiązywały; będą porządkowały i kształtowały działalność duszpasterską i społeczną naszego lokalnego Kościoła. Treść księgi synodalnej została zamieszczona na stronie internetowej archidiecezji. (*)
Synod jest dziełem całej wspólnoty archidiecezji lubelskiej. Został przygotowany i przeprowadzony przez duchownych i świeckich, wzięły w nim udział osoby życia konsekrowanego, były wykorzystane różnorodne posługi i charyzmaty. Wspierany był w parafiach przez modlitwę wiernych, przyzywających mocy Ducha Świętego dla dzieła odnowy naszego lokalnego Kościoła. Wyrażam wdzięczność wszystkim, którzy zaangażowali się w dzieło synodalne: w zespołach parafialnych i dekanalnych, w różnego rodzaju komisjach i podczas sesji plenarnych.
Widzialnym owocem tych prac jest obszerna księga synodalna. Zawiera ona swoisty raport o stanie wiary wspólnoty diecezjalnej, formułuje zobowiązania i wskazuje metody pracy duszpasterskiej na przyszłość. Istotną częścią księgi są przepisy prawa diecezjalnego, których zadaniem jest chronić dobra duchowe, powierzone przez Chrystusa Kościołowi. Są nimi: prawowierność w przekazie prawd wiary, staranność w sprawowaniu kultu Bożego, zwłaszcza sakramentów, oraz zgodne z zasadą pomocniczości uczestnictwo wiernych świeckich wstrukturach duszpasterskich i administracyjnych.
Rok dwóch papieży i dwóch jubileuszy
Podczas uroczystego zamknięcia synodu Nuncjusz Apostolski w Polsce przekazał nam pozdrowienia i błogosławieństwo od Ojca Świętego Leona XIV. „Zachęcam was do modlitwy – mówił – za jego misję umacniania braci w wierze oraz w intencjach jego powszechnej posługi, wśród których znajdują się jedność Kościoła i pokój na świecie. Modlitwa za Papieża i obecność jego przedstawiciela w Polsce przywołują więź komunii, jaką wasz Kościół lokalny powinien mieć z Kościołem powszechnym i jego widzialnym zwierzchnikiem, Następcą Apostoła Piotra”.
Drodzy Bracia i Siostry!
Mijający rok zapisuje się w historii jako rok dwóch papieży. Dwudziestego pierwszego kwietnia, w Poniedziałek Wielkanocny, odszedł do Domu Ojca Niebieskiego papież Franciszek. Przez dwanaście lat prowadził Kościół Chrystusowy na szerokie wody ewangelizacji. Zachęcał wszystkich ochrzczonych do głoszenia Ewangelii. Mówił nam, że wezwani do szkoły Chrystusa mamy się stawać uczniami-misjonarzami, zatroskanymi o to, aby światło Ewangelii docierało na peryferie geograficzne i egzystencjalne świata. Podkreślał, że Jezus pragnie mieć ewangelizatorów głoszących Dobrą Nowinę nie tylko słowem, ale przede wszystkim życiem przemienionym Bożą obecnością.
Na wybór nowego Następcy Świętego Piotra nie musieliśmy długo czekać. Ósmego maja, w uroczystość Świętego Stanisława, patrona Polski i naszej archidiecezji, na dachu Kaplicy Sykstyńskiej pojawił się biały dym. Nowym papieżem został kardynał Robert Prevost, dotychczasowy prefekt watykańskiej dykasterii do spraw biskupów.
W swoim pierwszym słowie do świata, w którym toczy się tyle wojen i konfliktów, skierował orędzie pokoju: „Pokój z wami wszystkimi! Najdrożsi bracia i siostry, to jest pierwsze pozdrowienie Chrystusa Zmartwychwstałego, Dobrego Pasterza, który oddał życie za Bożą owczarnię. Ja także chciałbym, by to pozdrowienie pokoju przeniknęło wasze serca, dotarło do waszych rodzin, do wszystkich ludzi, gdziekolwiek się znajdują, do wszystkich ludów, do całej ziemi. Pokój z wami! Taki jest pokój Chrystusa Zmartwychwstałego. Pokój nieuzbrojony i pokój rozbrajający, pokorny i wytrwały. Pochodzi od Boga, który kocha nas wszystkich bezwarunkowo”.
Drodzy Bracia i Siostry!
Obecny rok jest także rokiem ważnych jubileuszy. Ciągle trwa Rok Święty 2025, ogłoszony przez papieża Franciszka pod hasłem „Pielgrzymi nadziei”. Został oficjalnie rozpoczęty 24 grudnia 2024 roku poprzez otwarcie Drzwi Świętych w bazylice Świętego Piotra w Rzymie. Zamknie go papież Leon XIV w uroczystość Objawienia Pańskiego 6 stycznia 2026 roku. Zakończenie Jubileuszu w diecezjach odbędzie sięw katedrach 28 grudnia tego roku, w Niedzielę Świętej Rodziny. Zapraszam Was w tym dniu do naszej archikatedry na godzinę 11:30.
Kolejny ważny Jubileusz to 1700. rocznica pierwszego Soboru Powszechnego w Nicei, na terenie dzisiejszej Turcji. Sobór Nicejski, zwołany przez cesarza Konstantyna Wielkiego w 325 roku, położył fundamenty pod jedność wiary chrześcijańskiej. Sformułowane na soborze Credo odmawiamy po dziś dzień podczas Mszy Świętych sprawowanych w niedziele i uroczystości.
Rocznica Soboru Nicejskiego stała się okazją do pierwszej zagranicznej podróży papieża Leona XIV. Właśnie trwa jego pięciodniowa wizyta w Turcji i w Libanie. Tę pielgrzymkę do źródeł naszej wiary zamierzał odbyć papież Franciszek, ale jego pragnienie realizuje Leon XIV. Pielgrzymka ta podkreśla wagę wydarzenia, jakim był – i ciągle jest – Sobór Nicejski dla wszystkich Kościołów chrześcijańskich.
Uczniowie-misjonarze
„Rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu”. Te słowa Apostoła Narodów przypominają nam, że rozpoczynamydziś nowy rok liturgiczny i duszpasterski. Będziemy go przeżywać, zgodnie z decyzją Konferencji Episkopatu Polski, pod hasłem „Uczniowie-misjonarze”. Papież Franciszek używał tego sformułowania, aby nam uświadomić, że nie można być uczniem Chrystusa bez dawania o Nim świadectwa. Równocześnie nie da się być misjonarzem bez stałego czerpania ze szkoły Chrystusa.
„Dzisiaj, być może bardziej niż kiedykolwiek – mówił papież Leon XIV – potrzebujemy uczniów-misjonarzy, którzy będą nieść światu dar Zmartwychwstałego, którzy będą głosić nadzieję, jaką daje nam Żywy Jezus, aż po krańce ziemi, którzy dotrą wszędzie tam, gdzie jest serce, które czeka, serce, które szuka, serce, które jest w potrzebie. Tak, aż po krańce ziemi, do egzystencjalnych granic, gdzie nie ma nadziei” (bazylikaŚwiętegoPiotra, 29 lipca 2025 roku).
W Ewangelii uczniami są wszyscy, którzy podjęli decyzję pójścia za Jezusem. Spośród nich niektórzy zostali wybrani przez Niego na apostołów. Trwanie we wspólnocie uczniów Chrystusa polega na karmieniu się Jego słowem i łaską sakramentalną oraz na trosce o życie według przyjętej nauki. Jezus nie izoluje swoich uczniów od świata. Przeciwnie, do świata ich posyła, jako swoich świadków, aby głosili królestwo Boże. W ten sposób bycie uczniem i bycie misjonarzem zawsze idą w parze.
Nie jest dobrym uczniem Chrystusa ten, kto nie jest Jego świadkiem. I trudno głosić Chrystusa, gdy zaniedbywanajest troska o pogłębianie wiary i przynależności do Pana. Każdy z nas jest wezwany, aby wzrastać w poznaniu Boga i dawać świadectwo o Nim.
Trzeba pamiętać, że w szkole Jezusa uczymy się nie w pojedynkę, ale we wspólnocie. Pilną potrzebą jest, aby w naszych parafiach przybyło inicjatyw służących pogłębianiu wiary. Bardzo cenne są różne formy katechezy adresowane do wszystkich grup wiekowych. Źródłem i szczytem życia uczniów Chrystusa jest Eucharystia. Zadbajmy o lepsze jej poznanie. Z pewnością pożyteczne okaże się organizowanie spotkań, podczas których objaśniane będą znaki i gesty liturgiczne.
Po synodalnej refleksji nad Kościołem, który ma być domem i szkołą komunii, nadszedł czas rzeczywistego budowania Kościoła jako wspólnoty. To zadanie dla każdego, kto się uważa za ucznia Chrystusa. To misja dla nas wszystkich. Niech nikt nie odkłada tego na później.Już teraz mamy obowiązek głosić Jezusa Chrystusa, nawet wtedy, gdy nasza wiara jest niedoskonała i wciąż szuka zrozumienia.
Gorąco zachęcam do tego, aby wspólnoty, a zwłaszcza rady duszpasterskie, zabiegały o misyjny charakter parafii. Nie bójmy się odważnych inicjatyw. Wszędzie są ochrzczeni, którzy nie uczestniczą w życiu wspólnoty. Dotarcie do nich to nasze zadanie. Do tego zachęcał nas papież Franciszek, gdy wezwał Kościół do synodalnego stylu życia i misji. Ojciec święty Leon XIV z przekonaniem podtrzymuje zamysł swojego Poprzednika. Przyjęliśmy to wyzwanie podczas niedawno zakończonego synodu. Jeśli wszyscy będziemy solidnymi uczniami Chrystusa i wiarygodnymi Jego misjonarzami, to Kościół, który tworzymy, stanie się prawdziwym domem dla każdego. Zapiszmy się więc w nowym roku liturgicznym i duszpasterskim do szkoły Chrystusa i pozwólmy, aby nas posyłał z misją do świata.
Obchody Roku Jubileuszowego rozpoczną się w Wigilię Bożego Narodzenia otwarciem Drzwi Świętych w Bazylice Świętego Piotra na Watykanie. Natomiast 29 grudnia, w Niedzielę Świętej Rodziny, papież Franciszek otworzy Drzwi Święte w Katedrze Biskupa Rzymu, w Bazylice Świętego Jana na Lateranie. Te piękne i wymowne gesty są otwarciem drzwi dla przychodzącego Chrystusa i zachętą dla wiernych do otwierania przed Nim drzwi własnego serca.
Tego samego dnia we wszystkich katedrach sprawowana będzie uroczysta Eucharystia otwierająca Rok Jubileuszowy w diecezjach. Serdecznie zapraszam kapłanów i wiernych do naszej Archikatedry, aby w łączności z Ojcem Świętym Franciszkiem wyrazić Bogu nasze jubileuszowe dziękczynienie za wielkie dzieło odkupienia dokonane przez Jezusa Chrystusa, który jest fundamentem naszej nadziei.
W niedzielę Świętej Rodziny, 29 grudnia o godzinie 18.30, zgromadzimy się w kościele Świętego Ducha (przy ul. Krakowskie Przedmieście), gdzie odbędą się obrzędy wstępne, po czym wyruszymy w procesji z krzyżem jubileuszowym do Archikatedry. Zatrzymamy się przy chrzcielnicy na obrzęd pokropienia wiernych, a następnie sprawować będziemy Jubileuszową Eucharystię.
Zgodnie z zaleceniem Penitencjarii Apostolskiej zostały wyznaczone w archidiecezji lubelskiej następujące kościoły jubileuszowe, w których wierni będą mogli uzyskać łaskę odpustu zupełnego pod zwykłymi warunkami. Jest ich 12:
1. Archikatedra Lubelska, Sanktuarium Matki Bożej Płaczącej. 2. Bazylika mniejsza pw. Narodzenia NMP w Chełmie, Sanktuarium Matki Bożej Chełmskiej. 3. Bazylika mniejsza, sanktuarium Świętej Anny w Lubartowie. 4. Bazylika mniejsza pw. Świętego Stanisława BM w Lublinie (oo. Dominikanie). 5. Bazylika mniejsza pw. Świętego Wojciecha BM w Wąwolnicy, Sanktuarium Matki Bożej Kębelskiej. 6. Sanktuarium Matki Bożej Kazimierskiej w Kazimierzu Dolnym. 7. Sanktuarium Matki Bożej Latyczowskiej w Lublinie 8. Sanktuarium Świętej Rodziny w Lublinie. 9. Sanktuarium Świętego Józefa w Lublinie (oo. Karmelici). 10. Kościół pw. Świętego Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie. 11. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Kraśniku. 12. Kościół pw. NMP Matki Kościoła w Świdniku.
Odpust jubileuszowy można uzyskać poprzez pobożne – indywidualne lub grupowe – nawiedzenie kościoła jubileuszowego i odprawienie, przez pewien czas, adoracji eucharystycznej i rozmyślania zakończonego modlitwą „Ojcze nasz”, wyznaniem wiary w jakiejkolwiek dopuszczonej formie i modlitwą do Maryi, Matki Bożej.
Ponadto łaskę odpustu zupełnego można uzyskać za pobożne uczestnictwo w misjach lub rekolekcjach, praktykę dzieł miłosierdzia i pokuty świadczącej o podjętym nawróceniu, odwiedzenie lub poświęcenie czasu chorym, więźniom, samotnym, starszym, niepełnosprawnym, powstrzymanie się w duchu pokuty przynajmniej przez jeden dzień od błahych rozrywek i od zbędnej konsumpcji, w połączeniu z jałmużną dla ubogich.
Wierni, którzy nie będą mogli uczestniczyć w uroczystych celebracjach czy pielgrzymkach z ważnych powodów (np. siostry klauzurowe, osoby starsze, chorzy, więźniowie, a także stale posługujący chorym w szpitalu lub w innych miejscach opieki), uzyskają odpust jubileuszowy na tych samych warunkach, jeżeli zjednoczą się duchowo w swoim domu, kaplicy lub tam, gdzie powstrzymuje ich przeszkoda, za pośrednictwem komunikacji medialnej z wiernymi modlącymi się pod przewodnictwem Ojca Świętego lub biskupa diecezjalnego oraz odmówią „Ojcze nasz”, wyznanie wiary w jakiejkolwiek dopuszczonej formie i inne modlitwy zgodne z intencjami Roku Świętego oraz ofiarują Bogu swoje cierpienia lub życiowe trudności.
Jubileusz Odkupienia zaznaczy się w naszej Archidiecezji ważnym wydarzeniem, jakim będzie uroczyste zakończenie III Synodu Archidiecezji Lubelskiej. Obecnie trwają prace nad ostateczną redakcją dokumentów synodalnych oraz sformułowaniem wynikających z nich przepisów prawnych. Nasz Kościół lokalny też będzie obchodził godną wspomnienia rocznicę. W dniu 23 września minie 220 lat od powstania diecezji lubelskiej, ustanowionej w 1805 r. przez papieża Piusa VII bullą Quemadmodum Romanorum Pontificum.
Zachęcam do korzystania ze szczególnego daru łaski w Roku Jubileuszowym. Wszystkim kapłanom posługującym w kościołach jubileuszowych, a zwłaszcza spowiednikom oraz wiernym, którzy nawiedzają te kościoły albo pielgrzymują duchowo, pragnąc otrzymać łaskę miłosierdzia, z serca błogosławię.
Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027 to program współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oferujący pomoc żywnościową w formie paczek lub posiłków dla osób najbardziej potrzebujących, a także możliwość udziału w tzw. działaniach towarzyszących.
Caritas Archidiecezji Lubelskiej, jako jedna z 28 Organizacji Partnerskich Regionalnych, będzie dystrybuować żywność dla około 8 000 osób i przeprowadzi minimum 36 działań towarzyszących dla około 840 osób. Dystrybucja artykułów spożywczych rozpocznie się od końca czerwca 2024 r. i będzie trwała do końca listopada 2024 r. lub do wyczerpania paczek. W ramach programu każda osoba powinna otrzymać taki sam zestaw (17 artykułów spożywczych, czyli ok. 34 kg żywności). Żywność dystrybuowana w ramach realizacji programu będzie wydawana nieodpłatnie.
Już w najbliższą środę (19 czerwca 2024 r.) o godz. 8:00 do Caritas Archidiecezji Lubelskiej przy al. Unii Lubelskiej 15 przyjedzie pierwszy transport z żywnością unijną (7 palet sera)! Kolejne transporty będę docierać sukcesywnie w następnym tygodniu. Do końca następnego tygodnia planujemy przyjęcie 126 palet żywności. Pozwoli nam to na rozpoczęcie dystrybucji paczek z pierwszymi 7 produktami.
O PROGRAMIE
FEPŻ 2021-2027, to kontynuacja realizowanego przez Caritas Polska we współpracy z Caritas diecezjalnymi w Polsce Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020. W ramach niego wsparcie w postaci paczek żywnościowych lub posiłków otrzymywało średnio ponad 1,3 mln odbiorców rocznie – osób i rodzin w trudnej sytuacji życiowej, a ok. 150 tys. z nich uczestniczyło dodatkowo w różnych działaniach towarzyszących na rzecz włączenia społecznego.
12 grudnia 2022 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027 (FEPŻ). Program będzie realizowany przez najbliższe 7 lat – do 2029 r., a jego łączny budżet to aż 583 mln EUR.
FEPŻ to jeden z programów krajowych, które będą realizowane z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Za wdrażanie Programu odpowiada Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako Instytucja Zarządzająca (IZ).
Program FEPŻ jest współfinansowany w 90% ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i w 10% ze środków krajowych.
CEL PROGRAMU
Celem programu jest przeciwdziałanie deprywacji materialnej przez udzielanie pomocy żywnościowej osobom najbardziej potrzebującym oraz zapewnianie środków towarzyszących, wspierających ich włączenie społeczne.
PRZEWIDZIANE EFEKTY I REZULTATY
Zmniejszenie deprywacji materialnej osób najbardziej potrzebujących oraz ich włączenie społeczne poprzez realizację wspierających środków towarzyszących.
KWALIFIKACJA DO PROGRAMU
Od 12 lutego 2024 r. obowiązują nowe kryteria dochodowe uprawniające do korzystania z pomocy żywnościowej w ramach Programu Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027. Z pomocy żywnościowej w ramach Podprogramu 2023 mogą skorzystać osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, spełniające kryteria określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 poz. 901 i 1693) i których dochód nie przekracza 265% kryterium dochodowego uprawniającego do skorzystania z pomocy społecznej, tj. 2.056,40 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 1.590,00 zł dla osoby w rodzinie.
Skierowania mogą być wydawane do końca listopada 2024 r. i są ważne do momentu zakończenia realizacji programu tj. do 30 listopada 2024 r. W przypadku osób już zakwalifikowanych do Podprogramu 2023 przed 12 lutego 2024 r., nie jest wymagane wydanie nowego skierowania. Formularz (skierowanie) dostępny jest w Ośrodkach Pomocy Społecznej, w sekretariacie Caritas AL. (al. Unii Lubelskiej 15 w Lublinie), a także na naszej stronie internetowej www.lublin.caritas.pl
Z pomocy żywnościowej w ramach Podprogramu 2023 mogą skorzystać osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, spełniające kryteria określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 poz. 901 i 1693) i których dochód nie przekracza 265% kryterium dochodowego uprawniającego do skorzystania z pomocy społecznej, tj. 2.056,40 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 1.590,00 zł dla osoby w rodzinie.
POMOC ŻYWNOŚCIOWA
Pomoc żywnościową w ramach programu FEPŻ można otrzymać w formie paczek lub posiłków. Artykuły żywnościowe zgodne z przydziałem na osobę będą przekazywane w formie kilku paczek/wydań. Posiłki zazwyczaj odbierają osoby w kryzysie bezdomności i są wydawane przez OPL-e (organizacje charytatywne działające lokalnie i przekazujące żywność bezpośrednio do osób potrzebujących) posiadające jadłodajnie lub kuchnie.
Artykuły żywnościowe w Caritas Archidiecezji Lubelskiej będą przekazywane w okresie od końca czerwca do końca listopada 2024 r. (lub do wyczerpania produktów).
Paczka żywnościowa dla 1 osoby to minimum kilka (co najmniej trzy) artykuły spożywcze z różnych grup towarowych wydanych jednorazowo.
W ramach Podprogramu 2023 każda osoba skierowana do pomocy żywnościowej powinna otrzymać taki sam zestaw artykułów spożywczych (ok. 34 kg). Żywność dystrybuowana w ramach realizacji Podprogramu jest wydawana nieodpłatnie.
OPL-e wydające żywność nie mogą pobierać od osób skierowanych do odbioru pomocy jakichkolwiek opłat za wydawaną żywność. OPL-e nie mogę też uzależniać wydania żywności od udziału osoby uprawnionej do pomocy w działaniach towarzyszących. Odbiór pomocy żywnościowej należy potwierdzić własnoręcznym podpisem.
DZIAŁANIA TOWARZYSZĄCE
Każdy odbiorca pomocy żywnościowej w trakcie trwania Programu może skorzystać z tzw. działań towarzyszących, które są obowiązkowym elementem programu. Mają one na celu wzmacnianie samodzielności i kompetencji odbiorców pomocy żywnościowej w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego.
Nowością w programie jest również sposób realizacji działań towarzyszących, a więc organizowanie warsztatów i szkoleń. Do tej pory uczestnicy mogli brać udział w warsztatach ekonomicznych, kulinarnych i zdrowego żywienia. W nowym programie dopuszczony jest szerszy zakres tematyczny, obejmujący doradztwo indywidualne, rozwój umiejętności zwiększających samodzielność odbiorców końcowych oraz działania integracyjne promujące zaangażowanie odbiorców końcowych w ramach społeczności lokalnych (np. wolontariat).
PARAFIA RZYMSKOKATOLICKA POD WEZWANIEM BOŻEGO CIAŁA W JÓZEFOWIE NAD WISŁĄ
24-340 Józefów nad Wisłą, ul.Powstańców 10, tel.: (081) 828 50 22
nr konta bankowego :
Bank Spółdzielczy
24 8729 0000 0000 1283 2000 0010
Aktualności
List pasterski Metropolity Lubelskiego na Adwent 2025 roku
W SZKOLE CHRYSTUSA
Z MISJĄ DO ŚWIATA
Umiłowani w Chrystusie Panu Siostry i Bracia!
Dzisiejsza niedziela wprowadza nas w Adwent – czas czuwania, oczekiwania i duchowego przebudzenia. Słowa Świętego Pawła z Listu do Rzymian wybrzmiewają dziś z niezwykłą mocą: „Rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu” (13,11). Jest to wezwanie, aby zatrzymać się w codziennym biegu i rozpoznać, że Bóg już działa wśród nas, a Jego zbawienie jest bliżej niż kiedykolwiek. Apostoł przypomina, że ciemność nocy ustępuje przed blaskiem dnia, czas zniechęcenia i obojętności przemija, nadchodzi światło, które przynosi Chrystus.
Dlatego wejdźmy w adwentowe oczekiwanie z pragnieniem odnowy serca. Odrzućmy wszystko, co zaciemnia nasze myśli i odbiera nam pokój. Odważnie przyobleczmy się w „zbroję światła” – w wiarę, nadzieję i miłość. Adwent uczy nas czujności, ale także radosnej gotowości na spotkanie z Chrystusem, który przychodzi, aby nas umacniać, uzdrawiać i prowadzić.
Owoce wspólnej drogi
Dwudziestego trzeciego września tego roku w sposób uroczysty zakończyliśmy III Synod Archidiecezji Lubelskiej. Podczas Eucharystii, której przewodniczył Nuncjusz Apostolski w Polsce Antonio Guido Filipazzi, podpisałem dokumenty synodalne, które stały się prawem naszej archidiecezji. Właśnie w dniu dzisiejszym, w pierwszą niedzielę Adwentu, rozpoczynającą nowy rok liturgiczny i duszpasterski, przepisy te wchodzą w życie. Będą odtąd obowiązywały; będą porządkowały i kształtowały działalność duszpasterską i społeczną naszego lokalnego Kościoła. Treść księgi synodalnej została zamieszczona na stronie internetowej archidiecezji. (*)
Synod jest dziełem całej wspólnoty archidiecezji lubelskiej. Został przygotowany i przeprowadzony przez duchownych i świeckich, wzięły w nim udział osoby życia konsekrowanego, były wykorzystane różnorodne posługi i charyzmaty. Wspierany był w parafiach przez modlitwę wiernych, przyzywających mocy Ducha Świętego dla dzieła odnowy naszego lokalnego Kościoła. Wyrażam wdzięczność wszystkim, którzy zaangażowali się w dzieło synodalne: w zespołach parafialnych i dekanalnych, w różnego rodzaju komisjach i podczas sesji plenarnych.
Widzialnym owocem tych prac jest obszerna księga synodalna. Zawiera ona swoisty raport o stanie wiary wspólnoty diecezjalnej, formułuje zobowiązania i wskazuje metody pracy duszpasterskiej na przyszłość. Istotną częścią księgi są przepisy prawa diecezjalnego, których zadaniem jest chronić dobra duchowe, powierzone przez Chrystusa Kościołowi. Są nimi: prawowierność w przekazie prawd wiary, staranność w sprawowaniu kultu Bożego, zwłaszcza sakramentów, oraz zgodne z zasadą pomocniczości uczestnictwo wiernych świeckich wstrukturach duszpasterskich i administracyjnych.
Rok dwóch papieży i dwóch jubileuszy
Podczas uroczystego zamknięcia synodu Nuncjusz Apostolski w Polsce przekazał nam pozdrowienia i błogosławieństwo od Ojca Świętego Leona XIV. „Zachęcam was do modlitwy – mówił – za jego misję umacniania braci w wierze oraz w intencjach jego powszechnej posługi, wśród których znajdują się jedność Kościoła i pokój na świecie. Modlitwa za Papieża i obecność jego przedstawiciela w Polsce przywołują więź komunii, jaką wasz Kościół lokalny powinien mieć z Kościołem powszechnym i jego widzialnym zwierzchnikiem, Następcą Apostoła Piotra”.
Drodzy Bracia i Siostry!
Mijający rok zapisuje się w historii jako rok dwóch papieży. Dwudziestego pierwszego kwietnia, w Poniedziałek Wielkanocny, odszedł do Domu Ojca Niebieskiego papież Franciszek. Przez dwanaście lat prowadził Kościół Chrystusowy na szerokie wody ewangelizacji. Zachęcał wszystkich ochrzczonych do głoszenia Ewangelii. Mówił nam, że wezwani do szkoły Chrystusa mamy się stawać uczniami-misjonarzami, zatroskanymi o to, aby światło Ewangelii docierało na peryferie geograficzne i egzystencjalne świata. Podkreślał, że Jezus pragnie mieć ewangelizatorów głoszących Dobrą Nowinę nie tylko słowem, ale przede wszystkim życiem przemienionym Bożą obecnością.
Na wybór nowego Następcy Świętego Piotra nie musieliśmy długo czekać. Ósmego maja, w uroczystość Świętego Stanisława, patrona Polski i naszej archidiecezji, na dachu Kaplicy Sykstyńskiej pojawił się biały dym. Nowym papieżem został kardynał Robert Prevost, dotychczasowy prefekt watykańskiej dykasterii do spraw biskupów.
W swoim pierwszym słowie do świata, w którym toczy się tyle wojen i konfliktów, skierował orędzie pokoju: „Pokój z wami wszystkimi! Najdrożsi bracia i siostry, to jest pierwsze pozdrowienie Chrystusa Zmartwychwstałego, Dobrego Pasterza, który oddał życie za Bożą owczarnię. Ja także chciałbym, by to pozdrowienie pokoju przeniknęło wasze serca, dotarło do waszych rodzin, do wszystkich ludzi, gdziekolwiek się znajdują, do wszystkich ludów, do całej ziemi. Pokój z wami! Taki jest pokój Chrystusa Zmartwychwstałego. Pokój nieuzbrojony i pokój rozbrajający, pokorny i wytrwały. Pochodzi od Boga, który kocha nas wszystkich bezwarunkowo”.
Drodzy Bracia i Siostry!
Obecny rok jest także rokiem ważnych jubileuszy. Ciągle trwa Rok Święty 2025, ogłoszony przez papieża Franciszka pod hasłem „Pielgrzymi nadziei”. Został oficjalnie rozpoczęty 24 grudnia 2024 roku poprzez otwarcie Drzwi Świętych w bazylice Świętego Piotra w Rzymie. Zamknie go papież Leon XIV w uroczystość Objawienia Pańskiego 6 stycznia 2026 roku. Zakończenie Jubileuszu w diecezjach odbędzie sięw katedrach 28 grudnia tego roku, w Niedzielę Świętej Rodziny. Zapraszam Was w tym dniu do naszej archikatedry na godzinę 11:30.
Kolejny ważny Jubileusz to 1700. rocznica pierwszego Soboru Powszechnego w Nicei, na terenie dzisiejszej Turcji. Sobór Nicejski, zwołany przez cesarza Konstantyna Wielkiego w 325 roku, położył fundamenty pod jedność wiary chrześcijańskiej. Sformułowane na soborze Credo odmawiamy po dziś dzień podczas Mszy Świętych sprawowanych w niedziele i uroczystości.
Rocznica Soboru Nicejskiego stała się okazją do pierwszej zagranicznej podróży papieża Leona XIV. Właśnie trwa jego pięciodniowa wizyta w Turcji i w Libanie. Tę pielgrzymkę do źródeł naszej wiary zamierzał odbyć papież Franciszek, ale jego pragnienie realizuje Leon XIV. Pielgrzymka ta podkreśla wagę wydarzenia, jakim był – i ciągle jest – Sobór Nicejski dla wszystkich Kościołów chrześcijańskich.
Uczniowie-misjonarze
„Rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu”. Te słowa Apostoła Narodów przypominają nam, że rozpoczynamydziś nowy rok liturgiczny i duszpasterski. Będziemy go przeżywać, zgodnie z decyzją Konferencji Episkopatu Polski, pod hasłem „Uczniowie-misjonarze”. Papież Franciszek używał tego sformułowania, aby nam uświadomić, że nie można być uczniem Chrystusa bez dawania o Nim świadectwa. Równocześnie nie da się być misjonarzem bez stałego czerpania ze szkoły Chrystusa.
„Dzisiaj, być może bardziej niż kiedykolwiek – mówił papież Leon XIV – potrzebujemy uczniów-misjonarzy, którzy będą nieść światu dar Zmartwychwstałego, którzy będą głosić nadzieję, jaką daje nam Żywy Jezus, aż po krańce ziemi, którzy dotrą wszędzie tam, gdzie jest serce, które czeka, serce, które szuka, serce, które jest w potrzebie. Tak, aż po krańce ziemi, do egzystencjalnych granic, gdzie nie ma nadziei” (bazylikaŚwiętegoPiotra, 29 lipca 2025 roku).
W Ewangelii uczniami są wszyscy, którzy podjęli decyzję pójścia za Jezusem. Spośród nich niektórzy zostali wybrani przez Niego na apostołów. Trwanie we wspólnocie uczniów Chrystusa polega na karmieniu się Jego słowem i łaską sakramentalną oraz na trosce o życie według przyjętej nauki. Jezus nie izoluje swoich uczniów od świata. Przeciwnie, do świata ich posyła, jako swoich świadków, aby głosili królestwo Boże. W ten sposób bycie uczniem i bycie misjonarzem zawsze idą w parze.
Nie jest dobrym uczniem Chrystusa ten, kto nie jest Jego świadkiem. I trudno głosić Chrystusa, gdy zaniedbywanajest troska o pogłębianie wiary i przynależności do Pana. Każdy z nas jest wezwany, aby wzrastać w poznaniu Boga i dawać świadectwo o Nim.
Trzeba pamiętać, że w szkole Jezusa uczymy się nie w pojedynkę, ale we wspólnocie. Pilną potrzebą jest, aby w naszych parafiach przybyło inicjatyw służących pogłębianiu wiary. Bardzo cenne są różne formy katechezy adresowane do wszystkich grup wiekowych. Źródłem i szczytem życia uczniów Chrystusa jest Eucharystia. Zadbajmy o lepsze jej poznanie. Z pewnością pożyteczne okaże się organizowanie spotkań, podczas których objaśniane będą znaki i gesty liturgiczne.
Po synodalnej refleksji nad Kościołem, który ma być domem i szkołą komunii, nadszedł czas rzeczywistego budowania Kościoła jako wspólnoty. To zadanie dla każdego, kto się uważa za ucznia Chrystusa. To misja dla nas wszystkich. Niech nikt nie odkłada tego na później.Już teraz mamy obowiązek głosić Jezusa Chrystusa, nawet wtedy, gdy nasza wiara jest niedoskonała i wciąż szuka zrozumienia.
Gorąco zachęcam do tego, aby wspólnoty, a zwłaszcza rady duszpasterskie, zabiegały o misyjny charakter parafii. Nie bójmy się odważnych inicjatyw. Wszędzie są ochrzczeni, którzy nie uczestniczą w życiu wspólnoty. Dotarcie do nich to nasze zadanie. Do tego zachęcał nas papież Franciszek, gdy wezwał Kościół do synodalnego stylu życia i misji. Ojciec święty Leon XIV z przekonaniem podtrzymuje zamysł swojego Poprzednika. Przyjęliśmy to wyzwanie podczas niedawno zakończonego synodu. Jeśli wszyscy będziemy solidnymi uczniami Chrystusa i wiarygodnymi Jego misjonarzami, to Kościół, który tworzymy, stanie się prawdziwym domem dla każdego. Zapiszmy się więc w nowym roku liturgicznym i duszpasterskim do szkoły Chrystusa i pozwólmy, aby nas posyłał z misją do świata.
Wszystkim z serca błogosławię!
Wasz biskup Stanisław
********************************************************
Rok Jubileuszowy 2025
Obchody Roku Jubileuszowego rozpoczną się w Wigilię Bożego Narodzenia otwarciem Drzwi Świętych w Bazylice Świętego Piotra na Watykanie. Natomiast 29 grudnia, w Niedzielę Świętej Rodziny, papież Franciszek otworzy Drzwi Święte w Katedrze Biskupa Rzymu, w Bazylice Świętego Jana na Lateranie. Te piękne i wymowne gesty są otwarciem drzwi dla przychodzącego Chrystusa i zachętą dla wiernych do otwierania przed Nim drzwi własnego serca.
Tego samego dnia we wszystkich katedrach sprawowana będzie uroczysta Eucharystia otwierająca Rok Jubileuszowy w diecezjach. Serdecznie zapraszam kapłanów i wiernych do naszej Archikatedry, aby w łączności z Ojcem Świętym Franciszkiem wyrazić Bogu nasze jubileuszowe dziękczynienie za wielkie dzieło odkupienia dokonane przez Jezusa Chrystusa, który jest fundamentem naszej nadziei.
W niedzielę Świętej Rodziny, 29 grudnia o godzinie 18.30, zgromadzimy się w kościele Świętego Ducha (przy ul. Krakowskie Przedmieście), gdzie odbędą się obrzędy wstępne, po czym wyruszymy w procesji z krzyżem jubileuszowym do Archikatedry. Zatrzymamy się przy chrzcielnicy na obrzęd pokropienia wiernych, a następnie sprawować będziemy Jubileuszową Eucharystię.
Zgodnie z zaleceniem Penitencjarii Apostolskiej zostały wyznaczone w archidiecezji lubelskiej następujące kościoły jubileuszowe, w których wierni będą mogli uzyskać łaskę odpustu zupełnego pod zwykłymi warunkami. Jest ich 12:
1. Archikatedra Lubelska, Sanktuarium Matki Bożej Płaczącej.
2. Bazylika mniejsza pw. Narodzenia NMP w Chełmie, Sanktuarium Matki Bożej Chełmskiej.
3. Bazylika mniejsza, sanktuarium Świętej Anny w Lubartowie.
4. Bazylika mniejsza pw. Świętego Stanisława BM w Lublinie (oo. Dominikanie).
5. Bazylika mniejsza pw. Świętego Wojciecha BM w Wąwolnicy, Sanktuarium Matki Bożej Kębelskiej.
6. Sanktuarium Matki Bożej Kazimierskiej w Kazimierzu Dolnym.
7. Sanktuarium Matki Bożej Latyczowskiej w Lublinie
8. Sanktuarium Świętej Rodziny w Lublinie.
9. Sanktuarium Świętego Józefa w Lublinie (oo. Karmelici).
10. Kościół pw. Świętego Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie.
11. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Kraśniku.
12. Kościół pw. NMP Matki Kościoła w Świdniku.
Odpust jubileuszowy można uzyskać poprzez pobożne – indywidualne lub grupowe – nawiedzenie kościoła jubileuszowego i odprawienie, przez pewien czas, adoracji eucharystycznej i rozmyślania zakończonego modlitwą „Ojcze nasz”, wyznaniem wiary w jakiejkolwiek dopuszczonej formie i modlitwą do Maryi, Matki Bożej.
Ponadto łaskę odpustu zupełnego można uzyskać za pobożne uczestnictwo w misjach lub rekolekcjach, praktykę dzieł miłosierdzia i pokuty świadczącej o podjętym nawróceniu, odwiedzenie lub poświęcenie czasu chorym, więźniom, samotnym, starszym, niepełnosprawnym, powstrzymanie się w duchu pokuty przynajmniej przez jeden dzień od błahych rozrywek i od zbędnej konsumpcji, w połączeniu z jałmużną dla ubogich.
Wierni, którzy nie będą mogli uczestniczyć w uroczystych celebracjach czy pielgrzymkach z ważnych powodów (np. siostry klauzurowe, osoby starsze, chorzy, więźniowie, a także stale posługujący chorym w szpitalu lub w innych miejscach opieki), uzyskają odpust jubileuszowy na tych samych warunkach, jeżeli zjednoczą się duchowo w swoim domu, kaplicy lub tam, gdzie powstrzymuje ich przeszkoda, za pośrednictwem komunikacji medialnej z wiernymi modlącymi się pod przewodnictwem Ojca Świętego lub biskupa diecezjalnego oraz odmówią „Ojcze nasz”, wyznanie wiary w jakiejkolwiek dopuszczonej formie i inne modlitwy zgodne z intencjami Roku Świętego oraz ofiarują Bogu swoje cierpienia lub życiowe trudności.
Jubileusz Odkupienia zaznaczy się w naszej Archidiecezji ważnym wydarzeniem, jakim będzie uroczyste zakończenie III Synodu Archidiecezji Lubelskiej. Obecnie trwają prace nad ostateczną redakcją dokumentów synodalnych oraz sformułowaniem wynikających z nich przepisów prawnych. Nasz Kościół lokalny też będzie obchodził godną wspomnienia rocznicę. W dniu 23 września minie 220 lat od powstania diecezji lubelskiej, ustanowionej w 1805 r. przez papieża Piusa VII bullą Quemadmodum Romanorum Pontificum.
Zachęcam do korzystania ze szczególnego daru łaski w Roku Jubileuszowym. Wszystkim kapłanom posługującym w kościołach jubileuszowych, a zwłaszcza spowiednikom oraz wiernym, którzy nawiedzają te kościoły albo pielgrzymują duchowo, pragnąc otrzymać łaskę miłosierdzia, z serca błogosławię.
Wasz biskup Stanisław
Lublin, 21 XII 2024 r.
**************************************************
Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027 to program współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oferujący pomoc żywnościową w formie paczek lub posiłków dla osób najbardziej potrzebujących, a także możliwość udziału w tzw. działaniach towarzyszących.
Caritas Archidiecezji Lubelskiej, jako jedna z 28 Organizacji Partnerskich Regionalnych, będzie dystrybuować żywność dla około 8 000 osób i przeprowadzi minimum 36 działań towarzyszących dla około 840 osób. Dystrybucja artykułów spożywczych rozpocznie się od końca czerwca 2024 r. i będzie trwała do końca listopada 2024 r. lub do wyczerpania paczek. W ramach programu każda osoba powinna otrzymać taki sam zestaw (17 artykułów spożywczych, czyli ok. 34 kg żywności). Żywność dystrybuowana w ramach realizacji programu będzie wydawana nieodpłatnie.
Już w najbliższą środę (19 czerwca 2024 r.) o godz. 8:00 do Caritas Archidiecezji Lubelskiej przy al. Unii Lubelskiej 15 przyjedzie pierwszy transport z żywnością unijną (7 palet sera)! Kolejne transporty będę docierać sukcesywnie w następnym tygodniu. Do końca następnego tygodnia planujemy przyjęcie 126 palet żywności. Pozwoli nam to na rozpoczęcie dystrybucji paczek z pierwszymi 7 produktami.
O PROGRAMIE
FEPŻ 2021-2027, to kontynuacja realizowanego przez Caritas Polska we współpracy z Caritas diecezjalnymi w Polsce Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020. W ramach niego wsparcie w postaci paczek żywnościowych lub posiłków otrzymywało średnio ponad 1,3 mln odbiorców rocznie – osób i rodzin w trudnej sytuacji życiowej, a ok. 150 tys. z nich uczestniczyło dodatkowo w różnych działaniach towarzyszących na rzecz włączenia społecznego.
12 grudnia 2022 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027 (FEPŻ). Program będzie realizowany przez najbliższe 7 lat – do 2029 r., a jego łączny budżet to aż 583 mln EUR.
FEPŻ to jeden z programów krajowych, które będą realizowane z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Za wdrażanie Programu odpowiada Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako Instytucja Zarządzająca (IZ).
Program FEPŻ jest współfinansowany w 90% ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i w 10% ze środków krajowych.
CEL PROGRAMU
Celem programu jest przeciwdziałanie deprywacji materialnej przez udzielanie pomocy żywnościowej osobom najbardziej potrzebującym oraz zapewnianie środków towarzyszących, wspierających ich włączenie społeczne.
PRZEWIDZIANE EFEKTY I REZULTATY
Zmniejszenie deprywacji materialnej osób najbardziej potrzebujących oraz ich włączenie społeczne poprzez realizację wspierających środków towarzyszących.
KWALIFIKACJA DO PROGRAMU
Od 12 lutego 2024 r. obowiązują nowe kryteria dochodowe uprawniające do korzystania z pomocy żywnościowej w ramach Programu Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027. Z pomocy żywnościowej w ramach Podprogramu 2023 mogą skorzystać osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, spełniające kryteria określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 poz. 901 i 1693) i których dochód nie przekracza 265% kryterium dochodowego uprawniającego do skorzystania z pomocy społecznej, tj. 2.056,40 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 1.590,00 zł dla osoby w rodzinie.
Skierowania mogą być wydawane do końca listopada 2024 r. i są ważne do momentu zakończenia realizacji programu tj. do 30 listopada 2024 r. W przypadku osób już zakwalifikowanych do Podprogramu 2023 przed 12 lutego 2024 r., nie jest wymagane wydanie nowego skierowania. Formularz (skierowanie) dostępny jest w Ośrodkach Pomocy Społecznej, w sekretariacie Caritas AL. (al. Unii Lubelskiej 15 w Lublinie), a także na naszej stronie internetowej www.lublin.caritas.pl
Z pomocy żywnościowej w ramach Podprogramu 2023 mogą skorzystać osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, spełniające kryteria określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 poz. 901 i 1693) i których dochód nie przekracza 265% kryterium dochodowego uprawniającego do skorzystania z pomocy społecznej, tj. 2.056,40 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 1.590,00 zł dla osoby w rodzinie.
POMOC ŻYWNOŚCIOWA
Pomoc żywnościową w ramach programu FEPŻ można otrzymać w formie paczek lub posiłków. Artykuły żywnościowe zgodne z przydziałem na osobę będą przekazywane w formie kilku paczek/wydań. Posiłki zazwyczaj odbierają osoby w kryzysie bezdomności i są wydawane przez OPL-e (organizacje charytatywne działające lokalnie i przekazujące żywność bezpośrednio do osób potrzebujących) posiadające jadłodajnie lub kuchnie.
Artykuły żywnościowe w Caritas Archidiecezji Lubelskiej będą przekazywane w okresie od końca czerwca do końca listopada 2024 r. (lub do wyczerpania produktów).
Paczka żywnościowa dla 1 osoby to minimum kilka (co najmniej trzy) artykuły spożywcze z różnych grup towarowych wydanych jednorazowo.
W ramach Podprogramu 2023 każda osoba skierowana do pomocy żywnościowej powinna otrzymać taki sam zestaw artykułów spożywczych (ok. 34 kg). Żywność dystrybuowana w ramach realizacji Podprogramu jest wydawana nieodpłatnie.
OPL-e wydające żywność nie mogą pobierać od osób skierowanych do odbioru pomocy jakichkolwiek opłat za wydawaną żywność. OPL-e nie mogę też uzależniać wydania żywności od udziału osoby uprawnionej do pomocy w działaniach towarzyszących. Odbiór pomocy żywnościowej należy potwierdzić własnoręcznym podpisem.
DZIAŁANIA TOWARZYSZĄCE
Każdy odbiorca pomocy żywnościowej w trakcie trwania Programu może skorzystać z tzw. działań towarzyszących, które są obowiązkowym elementem programu. Mają one na celu wzmacnianie samodzielności i kompetencji odbiorców pomocy żywnościowej w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego.
Nowością w programie jest również sposób realizacji działań towarzyszących, a więc organizowanie warsztatów i szkoleń. Do tej pory uczestnicy mogli brać udział w warsztatach ekonomicznych, kulinarnych i zdrowego żywienia. W nowym programie dopuszczony jest szerszy zakres tematyczny, obejmujący doradztwo indywidualne, rozwój umiejętności zwiększających samodzielność odbiorców końcowych oraz działania integracyjne promujące zaangażowanie odbiorców końcowych w ramach społeczności lokalnych (np. wolontariat).
REWITALIZACJA MURU
Szukaj na stronie
24-340 Józefów nad Wisłą, ul.Powstańców 10, tel.: (081) 828 50 22
nr konta bankowego :
Bank Spółdzielczy
24 8729 0000 0000 1283 2000 0010
Ostatnie wpisy